Uyu munsi, tariki ya 20 Ukwakira 2026, fata akanya ufungure igitabo cy’ubuzima bwawe, urebe ibyo wanditse kuri paji y’uyu munsi.
- Ibyiza bingahe wakoze? Ni bangahe wafashije, washimishije, wahumurije cyangwa wagiriye akamaro utiriwe utegereza inyiturano?
- Ibibi bingahe wakoze? Ni bangahe wabwiye nabi, wababaje, wirengagije cyangwa wagiriye nabi, ubizi cyangwa utabizi?
- Kwicira urubanza kangahe? Ni kangahe wicujije ibyo wakoze, ukagaya ibyo wavuze, ukibaza niba wari ukwiye gukora ibitandukanye n’ibyo wakoze?
- Amasomo angahe wize? Ni ayahe makosa wakuyemo ubwenge, ni ibihe byiza ushobora gusubiramo, kandi ni iki ugomba guhindura ejo?
Tekereza gato: Ubuzima ni nk’igitabo wandika buri munsi. Ntushobora gusiba paji y’ejo, ariko ushobora kwandika neza iya none.
Kwicuza si bibi iyo kugufasha gukosora; ikibazo ni ukwicira urubanza kugeza ubwo wibagirwa ko ushobora guhinduka. Niba warakoshereje umuntu, saba imbabazi aho bishoboka. Niba hari uwo wagiriye neza, komeza. Niba wikoreye umutwaro w’amakosa yawe, wige kuyemera no kuyakosora aho kuguma muri yo.
Ibibazo bitatu byo kwibaza mbere yo kuryama:
- Ni iki nakoze uyu munsi cyatumye isi iba nziza kurushaho?
- Ni iki nakoze nagombye gukosora?
- Ejo nzakora iki kugira ngo mbe umuntu mwiza kurusha uwo nari ndi uyu munsi?
‘’Ntugapime umunsi wawe gusa ku byo wagezeho, ahubwo unawupime ku byo wamenye, abo wagiriye akamaro n’uburyo wahisemo gukosora ibitagenda neza.’’
Dr. Havugimana Alexis
“Buri munsi ni paji nshya, ariko ubwenge ni ukumenya icyo ukura kuri paji ishaje.”
“Buri munsi ni paji nshya, ariko ubwenge ni ukumenya icyo ukura kuri paji ishaje.”
1.
“Uyu munsi ni paji nshya mu gitabo cy’ubuzima bwawe. Ibuka ko udashobora gusiba ibyo wanditse ejo, ariko ushobora gukoresha ubwenge bwawe kugira ngo ejo hazaza hawe handikwe neza kurushaho.”
Dr. Havugimana Alexis
2.
“Buri mugoroba ujye wibaza uti: ni ibyiza bingahe nakoze uyu munsi? Kuko agaciro k’umunsi atari amasaha umaze uriho, ahubwo ari n’icyo ayo masaha yasigiye ubuzima bw’abandi.”
Dr. Havugimana Alexis
3.
“Umuntu ushobora kubara ibyiza yakoze ariko ntashobore kwemera ibibi yakoze aba azi kwishimira isura ye, ariko ataramenya kwireba mu ndorerwamo y’ukuri.”
Dr. Havugimana Alexis
4.
“Kwicira urubanza bishobora kuba intangiriro yo kwikosora, ariko iyo bihindutse igihano kidashira, bihinduka gereza umuntu yifungiramo kandi urufunguzo arufite mu ntoki.”
Dr. Havugimana Alexis
5.
“Kwicuza nyakuri si ukurira ibyo wakoze ejo, ahubwo ni uguhindura imyitwarire yawe uyu munsi kugira ngo ejo utazongera kuririra impamvu zimwe.”
Dr. Havugimana Alexis
6.
“Ushobora kumara umunsi wose ubona amakosa y’abandi, ariko ntubone iry’umuntu ureba mu ndorerwamo. Ubwenge butangira igihe uhagaritse gucira abandi imanza, ugatangira kwisuzuma.”
Dr. Havugimana Alexis
7.
“Nk’uko umucuruzi abara inyungu n’igihombo, nawe ujye ubara ibyiza n’ibibi wakoze. Ariko wibuke ko mu ibaruramari ry’umutima, hari ibintu bitagurwa amafaranga: imbabazi, icyizere n’amahoro.”
Dr. Havugimana Alexis
8.
“Umunsi watakaye si uw’umuntu utageze ku ntego ze gusa; ni n’uw’umuntu wanze kwiga ku makosa ye, nyamara yari afite amahirwe yo kuyahinduramo amasomo.”
Dr. Havugimana Alexis
9.
“Ntukibaze gusa uti: ‘Nageze ku ki?’ Ahubwo ujye wibaza uti: ‘Ni nde wafashijwe n’uko nabayeho uyu munsi?’ Kuko rimwe na rimwe, igikorwa gito kuri wowe kiba ari impinduka ikomeye ku wundi.”
Dr. Havugimana Alexis
10.
“Amakosa yawe si yo agomba kwandika umwirondoro wawe wose. Icy’ingenzi ni ukumenya niba uyafata nk’amasomo yo gukura cyangwa ukayagira urwitwazo rwo gukomeza kuba uko wari uri.”
Dr. Havugimana Alexis
11.
“Biratangaje kubona umuntu ashobora kubabarira abandi amakosa menshi, ariko akiyima ubwe amahirwe yo kongera gutangira. Kwibabarira si ukwihakana amakosa; ni ukwemera ko ushobora kuyakosora.”
Dr. Havugimana Alexis
12.
“Amagambo uvuga uyu munsi ashobora guhinduka inkovu mu mutima w’undi. Mbere yo kuvuga, banza wibaze niba amagambo yawe azubaka, azakiza cyangwa azasiga igikomere.”
Dr. Havugimana Alexis
13.
“Si buri kintu cyose gisaba igisubizo, kandi si buri kosa ryose risaba gucirwa urubanza. Hari igihe ubwenge bugaragarira mu guceceka, gutekereza no guhitamo igikorwa kidakomeretsa abandi.”
Dr. Havugimana Alexis
14.
“Umuntu uzaba we ejo yubakwa n’amahitamo ukora uyu munsi. Niba ushaka ejo heza, ntutegereze ko kalendari ihinduka; hindura uburyo ukoresha umunsi ufite.”
Dr. Havugimana Alexis
15.
“Si buri kibi gitangirira ku rwango. Hari ibibi bituruka ku kutita ku bandi, kutumva ububabare bwabo no kwibwira ko ibyo ukora bitagira ingaruka ku bandi.”
Dr. Havugimana Alexis
16.
“Girira umuntu neza n’iyo utizeye ko azabigukorera. Iyo icyiza ugikora ugamije inyiturano gusa, uba warahinduye ubumuntu ubucuruzi.”
Dr. Havugimana Alexis
17.
“Ahahise hashobora kukwigisha, ariko ntikagomba kugufunga. Iyo buri munsi uwutangira wisubiramo amakosa ya kera utagira icyo uyakosoraho, uba ubaye imfungwa y’amateka yawe bwite.”
Dr. Havugimana Alexis
18.
“Rimwe na rimwe, umuntu atinya kumenya ukuri ku bandi, ariko kurushaho gutinya ukuri kuri we ubwe. Nyamara ukuri kwirengagijwe ntikubura; gutegereza ko umuntu agira ubutwari bwo kukureba.”
Dr. Havugimana Alexis
19.
“Gusaba imbabazi ni intambwe nziza, ariko guhindura imyitwarire ni igihamya gikomeye. Amagambo ashobora gusana icyizere cyangiritse, ariko ibikorwa bihoraho ni byo bikomeza kukubaka.”
Dr. Havugimana Alexis
20.
“Buri munsi urarangira ugasigara mu mateka yawe. Mbere yo kuryama, ntukibaze gusa icyo wabonye, ahubwo ibaze n’icyo wasize mu mitima y’abo mwahuye.”
Dr. Havugimana Alexis
21.
“Umucamanza ukomeye kurusha abandi ashobora kuba umutimanama wawe. Ariko na wo ugomba kuyoborwa n’ukuri n’ubwenge, kuko kwiyumvisha ko uri mubi bidahita biba gihamya ko udashobora kuba mwiza.”
Dr. Havugimana Alexis
22.
“Ntugapime paji yawe ukoresheje igitabo cy’undi muntu. Buri wese afite amateka ye, ibigeragezo bye n’inzira ye. Icy’ingenzi ni ukumenya niba uyu munsi warateye intambwe ugereranyije n’aho wari uri ejo.”
Dr. Havugimana Alexis
23.
“Ububabare ntibuhita buhinduka ubwenge. Buba isomo igihe umuntu abusenguye, akamenya icyabuteje, agahindura amahitamo ye kandi akirinda kubukoresha nk’impamvu yo kubabaza abandi.”
Dr. Havugimana Alexis
24.
“Buri gikorwa cyawe gifite ingaruka, n’iyo zitahita zigaragara. Ubwenge si ukureba gusa ibyo ushaka kugeraho, ahubwo ni no gutekereza ku byo ibikorwa byawe bishobora gusenya.”
Dr. Havugimana Alexis
25.
“Rimwe na rimwe, igihombo si ikibi wakoze, ahubwo ni icyiza wari ufite ubushobozi bwo gukora ukagisiga. Uburenganzira bwo gufasha abandi ntibuhora busaba ubutunzi; rimwe na rimwe busaba umwanya, ijambo cyangwa umutima wumva.”
Dr. Havugimana Alexis
26.
“Kwemera ko wibeshye ntibigabanya agaciro kawe. Ahubwo byerekana ko agaciro kawe kadashingiye ku kwigira intungane, ahubwo gashingiye ku bushobozi bwo kwemera ukuri no guhinduka.”
Dr. Havugimana Alexis
27.
“Umunsi mwiza si ngombwa ko uba umunsi utarimo ibibazo, amakosa cyangwa amarira. Ushobora kuba umunsi mwiza iyo warimo isomo, igikorwa cyiza, ukwicuza kwaguhinduye n’icyemezo cyo kongera kugerageza.”
Dr. Havugimana Alexis
28.
“Umunsi umwe, paji zose z’ubuzima bwawe zizaba amateka. Icyo gihe, icy’ingenzi ntikizaba umubare w’iminsi wabayeho gusa, ahubwo kizaba n’ingaruka z’ibikorwa byawe ku bantu n’isi wasanzemo.”
Dr. Havugimana Alexis
29.
“Umuntu ureka kwibaza ku byo akora ashobora gukomeza kubikora atazi aho bimuganisha. Kwisuzuma buri munsi ni uburyo bwo gukangura ubwenge, gusana imyitwarire no guha ubuzima icyerekezo.”
Dr. Havugimana Alexis
30. Paji yawe y’uyu munsi
“Uyu munsi, tariki ya 20 Ukwakira 2026, fungura igitabo cy’ubuzima bwawe wibaze uti: ibyiza bingahe nakoze, ibibi bingahe nakoze, ni kangahe niciriye urubanza, kandi ni amasomo angahe navanye muri uyu munsi? Ntushake kuba intungane mu munsi umwe; ahubwo shaka kuba umuntu wiga, ukosora kandi ukura buri munsi.”
“Ubuzima ni igitabo wandika buri munsi; ubwenge si ukwandika paji zitagira amakosa, ahubwo ni ukumenya gusoma ayo wanditse, kuyasobanukirwa no kwandika izikurikira ufite umutima wakuze.”
Dr. Havugimana Alexis